Vergeten in een verzakt graf, op een rommelig kerkhof, rust dienstplichtig Huzaar Harm Kuper naast zijn ouders . Kuper sneuvelde 10 maart 1940 bij Sassenheim door Duitse mitrailleurkogels uit een laag overvliegende Heinkel bommenwerper. Hij behoorde tot het “1e Regiment Huzaren Motorrijder” Met een motor met zijspan is nog getracht het leven van Kuper te redden door naar de dokter in Warmend te rijden maar de heldhaftige huzaar was bij aankomst al overleden. Na de capitulatie is hij begraven in Warmend. En na de bevrijding kreeg de Nederlandse militair een herbegrafenis in de buurt van Appingedam. Op het graf staat een zeldzame- en zeer goed geconserveerde graftrommel (gevuld met kunstbloemen, zinken bladeren en porseleinen bloemen) met daarin een laatste geschreven groet van zijn onderofficieren aan dezen dapperen soldaat. Graftrommels werden vooral aan het begin van de 20e eeuw op graven geplaatst. Na de Tweede Wereldoorlog zijn de graftrommels langzaam verdwenen van de Nederlandse begraafplaatsen en worden heden ten dage niet meer gemaakt. Geen enkele aandacht, bloemstuk, lint of plantje siert het graf van dit oorlogsslachtoffer. Een cavalerie-embleem ligt nat en verlaten onder de grafsteen.

Maar niet helemaal. Ik bleef zitten met die gipssnippers die ik geen plek meer kon teruggeven. En ook de lichte verwondingen die Maria over haar geheiligd lichaam bij de smak tegen het aardse had opgelopen, kreeg ik niet hersteld.

Het ware echter zo en het mocht ons niet deren. De kat kreeg een schop de tuin in en Maria haar plekje terug in de vensterbank. Mét de beschadigingen die het beeldje -meer nog dan voorheen- haar eigen verhaal gaven. Het was niet langer zomaar een Mariabeeldje uit Maastricht: het was óns Mariabeeldje. En ze was dan wel gebroken, maar ze was niet onherstelbaar stuk. Ze had slechts wat blessures opgelopen. Soit. Wie gaat ongeschonden door het leven?

Ik moest aan dat beeldje denken toen ik iemand weer de definitie ‘gebroken gezinnen’ hoorde gebruiken. Gezinnen dus zonder vader of moeder. En daardoor incompleet. Een gezin is pas een gezin als het huisje-boompje-beestje is. Vader-moeder-kind.

Nonsens. Natuurlijk: als Maria niet voor de wereld was gesmeten, was dat misschien beter geweest. Maar ze ging wél tegen de vlakte. Dat is al erg genoeg. Maar na haar herstel en herrijzenis was ze niet ineens minder mooi. Alleen maar ánders mooi.

Fred Ootjers

De vakkennis en vaardigheden als natuursteenbewerkers zijn bij Natuursteenbedrijf de Weijs van generatie op generatie doorgegeven. Ook Anton de Weijs, als vierde generatie, leerde het vak voor een groot deel in de praktijk, met zijn vader als leermeester. De laatste jaren werkt Natuursteenbedrijf de Weijs steeds meer samen met Algemeen Belang. Er is dan ook een klik, vindt Anton. “We denken hetzelfde over kwaliteit en de service die je wilt leveren, de aandacht voor klanten; dat is in ons vak essentieel. Je hebt een uniek product, elke opdracht is anders, iedere klant heeft andere wensen

Voordat een gedenkmonument kant en klaar op het graf geplaatst kan worden, is er al een flink traject achter de rug. Veel natuursteen wordt geleverd vanuit China, ook veel in Europa gewonnen steensoorten. Waarom dan eerst naar China? Anton de Weijs, van Natuursteenbedrijf de Weijs in Winschoten, legt het uit. Hij vertelt vol passie over zijn vak.

Waarom China?
Ook Natuursteenbedrijf de Weijs werkt veel met steenmateriaal uit China. Waarom eigenlijk. Anton: “In China heb je zeer grote steengroeven en ook veel gespecialiseerde ondernemingen die grote steenblokken, drie tot twee meter in het vierkant, goed kunnen verzagen tot hanteerbare platen van diverse dikten. Die platen kunnen wij weer goed bewerken om er persoonlijke gedenkstenen van te maken.”
Voor nabestaanden zal het misschien minder interessant zijn waar de steen vandaan komt; voor hen is het belangrijkste dat het gedenkmonument klopt, dat de juiste teksten en afbeeldingen zijn aangebracht.  Dat klopt, vindt Anton, maar de kwaliteit is natuurlijk wel degelijk van belang.
“De plaatsing van een gedenksteen is de afronding van het feitelijke afscheid; het is heel belangrijk voor een goede verwerking van het verlies. Daarom moet je heel zorgvuldig werken. En met goed materiaal. Een klein foutje kan heel pijnlijk zijn.” Natuursteenbedrijf de Weijs is een familiebedrijf,  dat Anton’s overgrootvader in 1922 startte. Nog altijd is het bedrijf gevestigd op hetzelfde adres, met die toepasselijke naam de Grintweg.

Vierde generatie
De vakkennis en vaardigheden als natuursteenbewerkers zijn bij Natuursteenbedrijf de Weijs van generatie op generatie doorgegeven. Ook Anton, als vierde generatie, leerde het vak voor een groot deel in de praktijk, met zijn vader als leermeester. “Maar ik moest eerst van hem naar de steenhouwerschool in Utrecht, daar heb ik drie jaar het oude ambacht, het hakken met hamer en beitel geleerd. Pas daarna mocht ik in het bedrijf.” Dat was begin jaren ’90, en Anton zit dus ook al ruim 20 jaar in het vak. Hij vindt het handwerk nog steeds mooi om te doen, – hakken, zagen, schuren, polijsten. “Het blijft een passie ; maar ik heb er weinig tijd voor. Je hebt je verantwoordelijkheden als directeur: mensen aansturen, de inkoop, contacten met relaties zoals uitvaartverzorgers. En hun klanten natuurlijk, de nabestaanden die bij ons komen voor een gedenkmonument.” De laatste jaren werkt Natuursteenbedrijf de Weijs steeds meer samen met Algemeen Belang. Er is dan ook een klik, vindt Anton. “We denken hetzelfde over kwaliteit en de service die je wilt leveren, de aandacht voor klanten; dat is in ons vak essentieel. Je hebt een uniek product, elke opdracht is anders, iedere klant heeft andere wensen.” Die persoonlijke smaak en individueel onderscheid zijn steeds belangrijker, wat wordt versterkt doordat er ook steeds meer kan. De Weijs: “Technieken gaan steeds verder, het gereedschap wordt steeds beter, je kunt hardere steensoorten bewerken, en dankzij de computer kunnen we veel preciezer werken. Ook de regelgeving van de gemeenten is steeds soepeler. Je ziet dat natuursteen vaker gecombineerd wordt met andere materialen, zoals glas of RvS. Dat levert mooie gedenkmonumenten op, al kiezen de meeste mensen toch voor eerlijk natuursteen.”

Tevreden reacties
De fraaie showroom van Natuursteenbedrijf de Weijs aan de Grintweg geeft een goed beeld van de mogelijkheden, en ook op de website kan men een indruk krijgen http://www.deweijs.nl
Hoe belangrijk hun werk voor de klanten is, ervaren ze bij De Weijs regelmatig. “Ja, je krijgt best wel eens reacties; mensen die tevreden zijn over het monument, over de service, het meedenken. Ze bellen, of sturen een vriendelijk kaartje met een bedankje. Dan weet je dat je het goed gedaan hebt.”

Wat vindt Anton zelf de mooiste steensoort? “Labrador, dat is een blauwgrijze granietsoort uit Noorwegen, een beetje gewolkt, dat is stijlvol.”

Op een verjaardagsfeestje sprak ik hem weer eens. Een vriend van de familie, ik ken hem al vanaf dat hij het haar tot op de schouders droeg en steevast gekleed ging in een spijkerstofoutfit. Drent tot op z’n bleke gebeente, overtuigd liefhebber van Cuby & Blizzards, bescheiden en trouw naar het de volksaard betaamt. Na een decennium voor vorst en vaderland de zeven wereldzeeën te hebben bevaren, vond hij na allerlei omzwervingen uiteindelijk zijn stiel bij het Arbeidsbureau. Met een luisterend en begripvol oor kweet hij zich van zijn taak, gehoor gevend aan de innerlijke drang zijn medemens te willen helpen.

Hij nodigde mij uit naast hem plaats te nemen en we raakten zonder moeite aan de praat. Ik vroeg hem naar zijn werkzaamheden en hij vertelde me dat hij ruim een maand geleden was ontslagen. Slachtoffer van een zoveelste reorganisatie. “Een paar jaar geleden hadden we de eerste reorganisatie. Ze moesten gaan privatiseren. Meer marktgericht denken. Een deel van de mensen kon in overheidsdienst blijven, maar dan alleen in een puur administratieve functie. Geen baliewerk dus, geen contact met de klanten. Niks voor mij, ik koos voor de kant van de privatisering. Maar achteraf bleek het gewoon een opzetje te zijn geweest om personeel te lozen. Het geprivatiseerde deel draaide al snel verlies, het overheidspersoneel had dicht getimmerde contracten, dus de schaaf ging over onze toko. Zes weken geleden hebben ze me de zak gegeven.”

Een bijna onmerkbare tic trekt over zijn gezicht. Toen ik hem net leerde kennen zat dat hoofd vol met die tics, wat hem iets tragisch gaf. Waar ze vandaan kwamen, die tics, is me nooit helemaal duidelijk geworden, maar zoveel heb ik er wel van gehoord dat een onbezorgde jeugd er voor hem vanaf het begin niet in heeft gezeten. In latere jaren kwam het gezicht tot rust, om nu plotseling weer tot leven te komen.

“En toen zat ik daar ineens aan de andere kant van de balie. Tegenover een of ander huppeltrutje dat niet eens de moeite nam om me aan te kijken. ‘Naam?’ ‘Geboortedatum?’ ‘Werkervaring?’ Pas toen er een oud-collega langs kwam, mij herkende en me groette, keek ze me nieuwsgierig aan. Ik moet nu solliciteren, maar ik zou niet weten waarop.”

Een zucht, een diepe haal aan z’n eeuwige shaggie en dan plotseling toch weer die brede en ontwapende lach. “Zeg, heb ik je die dubbel-cd van Cuby nou al een keertje gestuurd?”

Fred Ootjers

Fred Ootjers schrijft maandelijks enkele blogteksten speciaal voor op de website van
Algemeen Belang Uitvaartverzorging en –verzekering in Groningen.

Doet Algemeen Belang dan alles perfect? Nou, het zou behoorlijk arrogant zijn om dat te beweren. Maar het is wel zo, dat onze  medewerkers zich dagelijks volledig inzetten om het zo goed mogelijk te doen. Mede daarom heeft Algemeen Belang het Keurmerk Uitvaartzorg  behaald. En daar zijn we trots op.
Dat Keurmerk krijg je niet zomaar; je moet elk jaar voldoen aan stevige eisen.  Want het werkveld van uitvaartverzorging is soms ingewikkeld, en het gaat om mensen en hun emoties.  Dus 100% vlekkeloos, dat kan niet altijd lukken. Maar wat wel kan, is 100% je best doen om een onverhoopt probleem menselijk en rechtvaardig op te lossen.  En dat doen wij ook.  Algemeen Belang onderscheidt zich altijd door de dienstbare en kwaliteitsgerichte opstelling, een verantwoord kostenpatroon en, niet op de laatste plaats, onvoorwaardelijk respect voor de klant. Ofwel: de klant in de hoofdrol.
Algemeen Belang is niet anders gewend, al sinds de start in 1933. Adel verplicht, ook naar de toekomst.
Wij zetten ons er dagelijks voor in, zoals u kunt lezen in ons magazine Leef Tijd, in de rubriek ‘Bijzondere Uitvaart’, over het afscheid van Klaas Heeren en de ervaring van zijn vrouw en kinderen.

De klant in de hoofdrol. Dat betekent ook dat we voortdurend onderzoeken wat de ervaringen zijn van onze klanten in hun contact met Algemeen Belang. Ook spelen we in op de behoefte van mensen aan goede informatie over allerlei aspecten rond de uitvaart en de verzekering daarvan.  Onze eigen loondienstadviseurs kunnen praktisch alle vragen direct beantwoorden, of zorgen voor een goed advies. Daarnaast is Algemeen Belang betrokken bij de Stichting Centrum voor Uitvaartinformatie (SCU): voor optimale, toegankelijke en gratis informatie op het gebied van overlijden, uitvaart en nazorg. Mensen en organisaties kunnen met vragen terecht bij de Uitvaart Informatie Hulplijn van de SCU.

De klant in de hoofdrol. Mede daarom kiest de Gemeente Groningen voor Algemeen Belang als partner voor  de verzorging van uitvaarten in het kader van de Gemeentelijke Sociale Uitvaartvoorziening. Dat zijn uitvaarten van overledenen die geen nabestaanden hebben; volgens de wetgeving is de gemeente verantwoordelijk voor de uitvaart.  Ook deze sociale taak voert Algemeen Belang met het volste respect uit; ieder mens verdient een waardige uitvaart. Dat is precies waar alle medewerkers voor staan, zowel voor als achter de schermen.

En als u vragen of klachten heeft over Algemeen Belang, bent u van harte welkom voor een persoonlijk gesprek om het samen op te lossen.

We kijken samen naar een van de dvd’s met het allerbeste van alle korte tekenfilms die vanaf het prille begin door de Walt Disney Studio’s zijn gemaakt. Prachtig materiaal, een absolute must voor de liefhebber. Storend element alleen is dat er regelmatig een ernstige en baardige manspersoon voorafgaand aan zo’n filmpje namens de Studio’s zijn excuses komt maken dat die of die scène niet de bedoeling had die of die bevolkingsgroep of levensovertuiging te willen kwetsen of een bepaalde vorm van gebruik (lees: geweld) te propageren. Heel hinderlijk, mosterd na de maaltijd en ook nergens voor nodig.

“Waarom komt die eikel dat elke keer doen?”

“Overbezorgdheid van die Amerikanen. Als de dood dat ze iemand op de tenen gaan staan. Of gewoon omdat ze bang zijn dat die iemand ze een proces wegens smaad aandoet. Ik denk dat laatste. Dan gaat het immers om geld. Veel geld.”

“Maar het is toch maar gewoon humor?”

“Zo is dat. Maar de humor van toen is blijkbaar niet meer de humor van vandaag. In ieder geval wordt ze niet meer als zodanig begrepen. Eén stapje verder en die klojo staat zich te verontschuldigen dat ze met Donald Duck niet de eendenpopulatie hebben willen beledigen of met Gijs Gans de waakzaamheid van die waggeldieren hebben willen denigreren. Ze schieten in hun vrees wel érg ver door. En ik ben bang dat aan het uithollen van de humor voorlopig geen einde komt.”

“Humor wordt tot ernst.”

“Wat mij betreft heeft humor nooit de bedoeling om te kwetsen, maar de intentie om te relativeren. Om de loodzware ernst die om de zaken hangt, juist lichter te maken. Het is de balsem voor een gekwetste ziel. En dan niet alleen voor de ziel van wie de humor gebruikt, maar ook en juist voor de ziel van degene waar de humor zich op richt.”

“Humor als tegengif.”

“Precies. Het wordt pas gif als het verkeerd wordt gebruikt. Wat je nu echter ziet gebeuren is dat de humor in de kiem wordt gesmoord. Uit angst om te kwetsen. Rowan Atkinson zei het laatst mooi: ‘Humor is een grondrecht’. En gelijk heeft ie. Als je de humor begraaft, kun je er net zo goed zelf maar direct naast gaan liggen. Dan is de macht straks aan de bangerikken met een grote bek en de kwezels zonder ruggengraat.”

Fred Ootjers

En zo kon het gebeuren dat, terwijl ik een verhaaltje als dit zat te rammelen op mijn Appletje, er plotseling zo’n huisvredebreukertje in mijn ooghoeken voorbij schoot. Waarom weet ik niet, maar iets in mij zei me dat ik dat niet kon toestaan. Kwestie van opvoeding, met een sterk accent op hygiëne. Een muis in huis hoort niet. Dat roept associaties op met hoofdluis, gasmetermuntjes en niet eerder een nieuwe jas dan dat de kinderbijslag binnen was.

Wat dus te doen? De beestjes verdelgen. Iets anders zat er niet op. Maar hoe? Opties genoeg: een kat binnen halen, muizengif, een val zetten. Ik overwoog in kille logica de mogelijkheden, gemeten naar het effect. Geen hersencel die een signaaltje naar het hart afgaf over het muizenzieltje.

Ik draaide mij om ten einde een en ander ten uitvoer te brengen en zag de kleine meid op haar bank voor de bank liggen. “Ach kijk papa: een lief muisje”, zei ze. (Een lief muisje? Niks lief muisje. Straks stikt het hier van de lieve muisjes.)
“Een muis? Die kunnen we hier echt niet hebben. Ik zal even een van de poezen binnen roepen.”
“Nee!!!”, schreeuwde dochterlief. “Dat doe je niet! Dat is geméén! Ze is zo lief…”
“Muizen horen buiten. Zal ik dan maar een val zetten?”
(Als kinderblikken konden doden…).
“Gif dan?”
(Zelfde blik. Ik voelde mij zoetjesaan een ploert worden.)

“Goed dan. Hoe moet ze heten?”

Fred Ootjers

En zij kozen uit hun midden een waarlijk Grote Kikker en leerden hem kwaken naar hun smaak. En de Grote Kikker, in zijn ijdelheid gestreeld, kwaakte naar dat het zijn lieve lust was.
En de bronskwaak werd gehoord en het kikkervolkje schaarde zich rond de leider. Grote en minder grote kikkers, groene kikkers en kikkers in grauwbruin, kikkers met een hoog en kikkers met een laag springvermogen, kikkers met kwijlkaken en kikkers met een zuinig mondje, kikkers met een kwaakvolume tien en kikkers die alleen zichzelf maar hoorden kwaken.
En ze kwamen tezamen en lieten hun bronstig kwaken schalmen.

En het volk van vreemde pluimage hoorde het kwaken en wist niet wat te doen.

‘Laten wij een muur bouwen’, kwaakte toen de Grote Kikker. ‘Een muur rond Kikkerland. Opdat wij een halt toeroepen aan de vrije intocht van het volk van vreemde pluimage. En laat dat een waarschuwing zijn aan het pluimage dat reeds binnen is. Want in de muur zullen wij een deur bouwen. En die deur zal geen doorgang, maar slechts een uitgang zijn.’

En het volk van Kikkerland toog aan het bouwen en uit alle onderbuiken klonk een tevreden gekwaak.

Ergens ver weg, maar nog juist binnen gehoorsafstand, hoorde een reiger het kwaken. En statig, zich van haar onbetwistbare waardigheid bewust, verhief de vogel zich en vloog met trefzekere vleugelslag op Kikkerland aan.

Fred Ootjers

Maar ineens stond ze daar temidden van de stripboeken. Mijn FAB1, die prachtige, futuristische, roze Rolls Royce uit de tv-serie The Thunderbirds van eind jaren zestig. Gek was ik van dat poppenspel en ik waagde het de Rolls te vragen voor mijn verjaardag.
En ik kreeg haar. Vaag staat mij nog bij hoe blij ik er mee was. Hoe ik het schietmechanisme keer op keer beproefde, het dak heen en weer schoof en hoe ik haar een plekje onder mijn hoofdkussen gaf. Ergens in de tijd -ik heb geen idee wanneer- is ze tijdens een opruimwoedeaanval van mijn moeder in de vuilnisbak verdwenen. Misschien dat het dak een weinig los zat of dat de pijltjes aan de achterzijde misten. Geen idee. Maar weg was ze. En ik heb het niet eens gemerkt.

Ik ga het winkeltje binnen en vraag haar van dichtbij te mogen zien. De eigenaar ontsluit de vitrine en overhandigt me behoedzaam het legendarische Dinky Toytje. Ik draai haar rond en rond, bekijk haar van alle kanten. Ze is het echt. En ze is klokgaaf. Zelfs het bommetje achter de kantelende grill aan de voorkant is nog aanwezig. En ze is wat duurder dan de krap negen gulden die ze destijds kostte. Zeventig euro en ik mag haar de mijne noemen. Ik twijfel, maar wanneer kom ik haar weer tegen? Ik bied zestig en voor een handvol stom geld koop ik een stukje verloren gegane jeugd terug. Denk ik.

Eenmaal terug op de camping weet ik mij weliswaar dolblij met de aankoop, maar ik weet ook dat het bij lange na niet dezelfde vreugde is die ik destijds beleefde bij mijn eerste echte en enige FAB1. Ergens in de tijd terug is de jeugd mij uit de handen geglipt.
En die laat zich niet terug kopen. Voor geen goud.

Fred Ootjers

Aqua-Omega verzorgt namens het merendeel der crematoria alle verstrooiingen op zee. Dit gebeurt o.a. per schip en per vliegtuig, zowel met als zonder familie erbij. Op de zogenaamde collectieve vaarten en vluchten gaan geen nabestaanden mee. Het betreft hier meerdere as tezamen, welke respectvol één voor één verstrooid worden.

Natuurlijk is het ook mogelijk met uw familie bij de verstrooiing aanwezig te zijn. Aqua-Omega verzorgd dagelijks vaarten en vluchten met (en zonder) families. Dit gebeurt in opdracht van de crematoria en alsmede rechtstreeks op aanvraag van de familie.

U kunt Aqua-Omega de as ook laten verstrooien op een bijzondere locatie waar wellicht speciale persoonlijke herinneringen liggen. Dit kan in Nederland zijn maar ook b.v. in Europa of ander werelddeel, geboorteplaats, vakantieland, een rivier, berg, bos, of oceaan, het Amazonegebied of, gewoon op zijn of haar dierbare plaatsje in uw omgeving.

In afwachting van uw juiste keuze wordt de as minimaal 4 weken bewaard in de ‘algemene nis’ van het crematorium. Dit geeft u rustig de gelegenheid om te overwegen welke voor uw gevoel de mooiste en meest passende asbestemming is.

In 2010 is er een film gemaakt over Aqua Omega door uitvaart.tv.

Voor nadere informatie en advies staat Aqua-Omega u graag en vrijblijvend te woord.

Jos Schuurman – van Fotostudio & Persburo Schuurman – heeft het druk. Als persfotograaf is hij vaak ter plekke waar de dingen gebeuren. Regelmatig verschijnen foto’s van zijn hand in de media, zowel in het Noorden, als landelijk. Daarnaast fotografeert hij voor bedrijven, instellingen en particulieren. Hij werkt veel op locatie, maar beschikt ook over een eigen studio in zijn woonplaats Ten Boer, waar hij modellen, portretten en producten fotografeert.

Naast fotograferen in opdracht, houdt Jos Schuurman, geboren ‘stadjer’, 1965, ook ruimte voor vrij werk. Zo kan hij ook zijn artistieke kwaliteiten verder blijven ontwikkelen en toegeven aan zijn zeer brede belangstelling. Dat levert intussen een omvangrijk portfolio op, met uiteenlopende thema’s. Eén van zijn favoriete onderwerpen is de wijdsheid van het
Noord-Nederlandse landschap. Een deel van dat wijdse werk is bijeengebracht in een  speciale expositie, op een bijzondere locatie: in het gebouw Algemeen Belang, de bekende uitvaartverzorger en -verzekeraar in Groningen.

De expositie van Jos Schuurman omvat 23 op canvas afgedrukte foto’s. Het gebruik van canvas als beelddragend materiaal versterkt de sfeer van de vastgelegde beelden. Over het thema in deze expositie zegt de fotograaf zelf: “Het zijn vooral natuurlijke beelden, landschappen, vogelzwermen, water… ” En over zijn visie als fotograaf:  “Ik ben een verhalen fotogaaf. Ik maak foto’s van allerlei zaken die op mijn pad komen, al dan niet in Noord-Nederland. En trouwens, ik fotografeer niet alleen landschappen, maar ook mensen, dieren, echt alles.”

Dat zijn expositie onderdak kreeg bij Algemeen Belang is niet zonder reden. Sinds 2011 werkt Jos Schuurman voor deze organisatie. Hij fotografeert onder meer voor brochures, de website en het jaarmagazine van Algemeen Belang: LeefTijd. Jos Schuurman: “Dat doe ik met plezier. Bovendien heb ik iets met onderwerpen als uitvaart, begraven, afscheidsrituelen, het fascineert me wel. In het buitenland fotografeer ik ook vaak kerken, begraafplaatsen, monumenten en grafschriften.”

Of er een boodschap in zijn fotowerk schuilt? “Ik hoop dat mensen kunnen genieten van mijn foto’s. Dat de beelden hen aanspreken, dat mensen emoties herkennen -  verbazing, nieuwsgierigheid, verwondering, boosheid – zoals ik het vaak zelf ervaar als ik zo’n foto maak.” Leuk detail vindt Jos dat de doeken tijdens de eindejaarsbijeenkomst van Algemeen Belang in december geveild zullen worden en dat de opbrengst naar een nog te bepalen goed doel gaat.

De foto-op-canvas expositie van Jos Schuurman is nog tot en met 1 december 2012 op afspraak te bezichtigen bij Algemeen Belang aan de Esdoornlaan 187 in Groningen. Een afspraak kan worden gemaakt via 050 -  577 89 45.
Zie ook: www.fps.nl.

Onderstaande foto van Jos Schuurman is te zien bij Algemeen Belang.

Veertien kunstenaars formuleren antwoorden op de dood. Leven we door in een mistig land van ooit of is de dood het definitieve eindpunt? In Museum Tot Zover en op begraafplaats De Nieuwe Ooster brengt onconventionele kunst ons in contact met gene zijde of wijst ons op de vluchtigheid.

Dat het leven kwetsbaar is toont Where does the dust itself collect? van de Chinese kunstenaar Xu Bing. De installatie is gemaakt van het stof van de verwoeste Twin Towers na 9/11. Met Aliento (adem) confronteert de Colombiaanse kunstenaar Oscar Muñoz ons met het verlies van identiteit. Door tegen metalen spiegeltjes te ademen worden portretten van overleden personen kort tot leven gewekt. Andere werken focussen op continuïteit zoals de geluidswandeling van Nathalie Bruys waarin een helderziende vertelt over de aanwezigheid van energieën op de begraafplaats. In Bruys’ Galactic Computer, Portal Machine brengen trillingen van stemvorken je in contact met het universum. Zo ervaar je de dood  als een deur naar een volgend leven. Leonid Tsvetkov (RUS) ziet leven en dood als een voortdurende chemische transformatie. In de installatie In Search of the Other verbindt hij de vier elementen licht, lucht, water en aarde. In zijn ondergrondse camera obscura tekent de betoverende natuur zich af.

Afterlife is de eerste kunsttentoonstelling op een begraafplaats. De paradijselijke schoonheid van De Nieuwe Ooster zet alle zintuigen op scherp, een perfecte toestand om op geestelijke excursie te gaan. Afterlife duurt tot en met 1 juli 2012.
Hou ook de activiteiten in de gaten via deze site of abonneer je op de nieuwsbrief.

In Afterlife is werk te zien van: Xu Bing (CN), Melanie Bonajo (NL), Kim Boske (NL), Nathalie Bruys (NL), Yuhsin U. Chang (TW), Nick Hullegie (NL), Susan MacWilliam (IE), Dane Mitchell (NZ), Oscar Muñoz (CO), Femmy Otten (NL; te zien vanaf maart 2012),
Satijn Panyigay (NL), Valeska Soares (BR), Sarah van Sonsbeeck (NL) en Leonid Tsvetkov (RUS).

Afterlife – kunst over de eindbestemming is georganiseerd in samenwerking met SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte en begraafplaats en crematorium De Nieuwe Ooster.
In het Tropenmuseum  is tegelijkertijd de tentoonstelling De Dood Leeft te zien. Rond de tentoonstellingen worden allerlei activiteiten georganiseerd. Meer informatie hierover is te vinden op www.totzover.nl of www.tropenmuseum.nl.

De gemiddelde leeftijd van de bewoners van een verzorgingshuis is hoog. Je vindt er niet zo gauw meer iemand van beneden de tachtig. Simpel omdat men probeert de mensen zo lang mogelijk op zichzelf te laten wonen. Maar goed: als het dan echt niet meer gaat, mag je naar binnen.

Je bent dus tachtig -of daaromtrent- en je betreedt zo’n leefgemeenschap. Een gemeenschap van mensen, een maatschappij op zakformaat, met haar eigen normen en waarden. Normen en waarden die -de betreffende generatie eigen- sterk verbonden zijn met tradities en gewoontes. De traditie bijvoorbeeld dat je volwaardig deel uitmaakt van de miniatuur leefgemeenschap en je daar naar te schikken hebt. Daar moet je als nieuwkomer dus eerst doorheen, wil je je geaccepteerd weten. Voor veel mensen is dat geen probleem, omdat ze de oude tradities en gewoontes aanhangen of als weduwe/weduwnaar behoefte hebben aan het gezelschap van de anderen.

Maar wat nu als je het je hele leven tot aan je tachtigste prima alleen hebt weten te redden? Als je je altijd uitstekend alleen hebt kunnen vermaken met een boekje in een hoekje en absoluut geen behoefte voelt voor een ‘gezellig samenzijn’? Wel, dan lig je eruit voordat je goed en wel binnen bent. En dat zul je weten ook. Je hebt geen zin om de koffie gezellig samen met de anderen te gebruiken? Best. Dan blijf je maar op je kamer en brouwt er je eigen bakkie leut. Want het beleid van het huis is dat ze je de koffie niet achterna brengen.

Strikt genomen ligt er dus een sanctie op het beleven van je eigenheid. De boodschap is onomwonden: je past je maar aan. Alsnog. Op je tachtigste. En anders zoek je het met je eigenheid maar uit in je kamertje.

En steeds beter begrijp ik waarom mijn vader er destijds min of meer voor koos om zelf het licht uit te doen. Hij was niet bang voor de dood: hij was als de dood voor de afhankelijkheid. Het je overgegeven weten aan de wil van je medemens. Want dan moest hij het laatste verliezen dat hij nog bezat: zijn waardigheid.

Fred Ootjers

Een half jaar duurde zijn ziekbed. Een half jaar waarin we elkaar zeer nabij kwamen. Waarin we gabbers werden, na een periode van vijf jaar waarin we elkaar niet hadden willen zien. Dat had zo z’n redenen: een verlate puberteit, te lang met elkaar samengewerkt, dominantie, verschillen in inzicht en gewoon wat er zoal uit een generatieconflict kan voortkomen. Eén ding deed ons echter de das om: dat we allebei zwegen. Ik zei al die jaren niet wat mij dwars zat en mijn vader verdomde het om me er naar te vragen. Gevolg: misverstand op misverstand op misverstand. Dat alleen maar kon eindigen in een breuk. Die er dus ook kwam. Een breuk van vijf jaar. Tot die zondagochtend, toen de vader tot de zoon kwam. In de week dat hem de jobstijding werd verteld en hij een vermoeden had dat het wel eens fataal kon aflopen.

In de zes maanden die hem nog restten, zijn we vrienden geworden. Ik heb hem overal naar toe gebracht. Naar alle chemokuren, bloedafgiftes en ruggemergpuncties. Maar we zijn ook samen naar het bos geweest, naar musea, naar plekjes in de buurt waarvan hij bestaan niet wist.

En we hebben gepraat. Minder over wat altijd verzwegen was, als wel over wat op dat moment gezegd moest worden. Over leven en over sterven.

Mijn vader is ook letterlijk in mijn handen gestorven. Dat gaat je als zoon niet in de koude kleren zitten. Daar zit iets elementairs in. Iets oorspronkelijks. Iets archaïsch. Iets wat terug gaat tot een oergevoel.

Ik heb geen idee of we vrienden waren gebleven als hij van zijn ziekte was genezen en zijn en mijn leven -en daarmee onze relatie- in een andere verhouding waren komen te staan. Maar dat doet er niet toe. Dat is immers niet gebeurd. Mij rest slechts hem te gedenken. Elk jaar weer op die zestiende september. Uit gevoel voor hem. Uit gevoel voor mijzelf. En uit een oergevoel, dat nog veel verder gaat.

Fred Ootjers

In natura
In natura wil zeggen, dat de kosten van de uitvaart rechtstreeks worden vergoed aan de uitvaartverzorger die de uitvaart regelt en verzorgt. Er wordt dus geen kapitaal uitgekeerd aan nabestaanden die het dan vervolgens zelf verder moeten uitzoeken. De uitvaartverzekering ‘in natura’ neemt nabestaanden dus veel extra zorgen uit handen. Helemaal omdat de uitvaart ook door Algemeen Belang kan worden verzorgd. Dus alles in één hand, met alle voordelen en zekerheid van dien.

Premie of koopsom
Algemeen Belang kent  twee typen natura uitvaartverzekeringen: de premieverzekering en de koopsomverzekering.

Premieverzekering
Bij de premieverzekering betaalt u gedurende een afgesproken periode een vaste premie per maand, kwartaal, halfjaar of jaar.

Koopsomverzekering
Bij de koopsompolis stort u éénmalig een bedrag. Een argument om voor een koopsomverzekering te kiezen is dat het totaal te betalen bedrag uiteindelijk aanzienlijk lager is, dan bij een periodieke premiebetaling.

Kortom
Algemeen Belang biedt de voordelen van een uitvaartverzorger en -verzekeraar. Meer informatie over ons bedrijf kunt u vinden op www.algemeenbelang.nl

Heeft u vragen over een natura-uitvaartverzekering of andere vragen, dan kunt u contact opnemen met ons via (050) – 577 89 99. Wij helpen u graag verder.

Het is weer zover, Happietaria is open! Elke maandag tot en met zaterdag vanaf vandaag tot en met 22 december kunt u eten bij Happietaria voor het goede doel.  U vindt het tijdelijke restauant aan het Gedempte Zuiderdiep 19 in Groningen in het voormalige  Restaurant Seizoen.

Alle opbrengsten van Happietaria gaan dit jaar naar een educatieproject van ZOA in Liberia en een bouwproject van TEAR in Brazilië.  Algemeen Belang is al sinds 2006 sponsor van Happietaria. En ook dit jaar steunen wij het project weer van harte.

Voor meer informatie het menu of reserveren: klik hier.

Eet smakelijk!

Het is goed om hier eens bij stil te staan. De een maakt het niet uit hoe de uitvaart geregeld wordt en de ander wil het tot in de puntjes zelf regelen. Er van tevoren over nadenken en vastleggen, neemt de nabestaanden zorg uit handen, voorkomt onduidelijkheden en de uitvaart zal verlopen zoals u het wenst.

Nadenken over de eigen uitvaart roept de nodige vragen op, want er is heel veel mogelijk! De eerste vraag is natuurlijk: begraven of cremeren?

Begraven…
De keuze voor begraven betekent dat u te maken krijgt met diverse praktische zaken. Een graf kan namelijk gehuurd of “gekocht” worden. Kopen wil niet zeggen dat het stuk grond in eigendom wordt verkregen, maar dat de huur van dit stukje van de begraafplaats voor onbepaalde tijd zal zijn. Dit wil zeggen: zolang de begraafplaats bestaat. De prijsverschillen tussen de begraafplaatsen onderling zijn groot. De nabestaanden zijn verantwoordelijk voor de kosten van het grafonderhoud.

Ook dient u na te denken over de aanschaf van de grafbedekking. Wat voor steen wordt het: liggend of staand, groot of klein, de tekst die erop komt, een foto of videoboodschap? Een natuursteenbedrijf, steenhouwer of kunstenaar kan ingeschakeld worden om u te helpen de juiste keuze te maken. Belangrijk om te weten is, dat sommige begraafplaatsen strikte voorschriften hebben over hoogte, breedte en materiaalgebruik van grafmonumenten. Niet alles is toegestaan. Maar misschien wilt u helemaal geen steen, omdat u kiest voor een natuurbegraafplaats.

Cremeren…
Als u kiest voor cremeren komt u ook voor de nodige vragen te staan. Niet alleen de inhoud en het verloop van de plechtigheid komen aan de orde, maar ook de keuze van het crematorium. En de vraag ‘wat wilt u dat er met uw as gebeurt?’ Laat u het uitstrooien op een betekenisvolle locatie? Zoals bijvoorbeeld op zee, of vanuit de lucht in de atmosfeer met een speciale ballon? Of blijft de as bewaard in een urn, al dan niet bijgezet in een urnengraf (of columbarium) of in huiselijke kring bij uw nabestaanden? Een deel van de as kan worden verwerkt in een persoonlijk sieraad voor uw naaste.

En meer
En zo zijn er nog legio andere zaken die om een keuze vragen: wel of geen kaarten? De tekst op de kaart? Wie draagt de kist? Wilt u een advertentie in de krant? Sprekers? Bloemen? Opbaren: thuis of bij Algemeen Belang? Wel of geen muziek? En welke muziek dan? Rouwvervoer: auto, koets, bakfiets? Volgauto’s? Rouwbezoek: ja/nee, wie en waar? Film, foto’s, rituelen? Afscheidsbijeenkomst in onze aula, het buurtcafé, thuis of in de kerk? Lijkwade of kist? En wat voor kist dan: een klassieke kist, een door een kunstenaar beschilderde kist of een duurzame eco-kist? Koffie met cake of champagne met bitterballen? En zo voort …

U ziet dat er heel veel mogelijk is en dat er evenveel keuzes gemaakt moeten worden. Het is dus raadzaam om uw gedachten te bepalen en uw wensen tijdig vast te leggen, dat kan bijvoorbeeld door:

• op een rustig moment thuis zelf uw wensen aan het papier toe te vertrouwen.
• met een van onze uitvaartverzorgers een voorgesprek te voeren. De uitvaartverzorger adviseert en neemt stap voor de stap de mogelijkheden met u door. En, indien gewenst, worden uw keuzes direct vastgelegd.
• ons “Persoonlijke Wensenboekje” aanvragen en invullen.

Als u vragen hebt over het regelen van uw eigen uitvaart, de mogelijkheden wilt bespreken of gewoon eens met iemand wilt praten over dit onderwerp, aarzel dan niet en bel ons. Wij zijn bereikbaar via (050) – 577 89 45 en helpen u graag!

N.B.: kijkt u ook eens op http://www.algemeenbelang.nl/persoonlijke-wensen

Naast emotionele ondersteuning besteden de nazorgadviseurs ook aandacht aan allerlei praktische punten waar nabestaanden tegenaan kunnen lopen zoals:

• afwijzing of aanvaarding van de nalatenschap;
• het aanvragen van een verklaring van erfrecht;
• bankzaken;
• fiscale zaken;
• het invullen van diverse formulieren;
• het aanvragen van voorzieningen zoals Thuiszorg, maaltijdservice, etc.;
• het verstrekken van informatie aan nabestaanden;
• de administratie van de overledene.

In de week na de uitvaart neemt een nazorgadviseur van Algemeen Belang telefonisch contact op met de nabestaanden om, als men dat wenst, een afspraak te maken. Natuurlijk kan de nabestaande er ook voor kiezen om de vragen telefonisch te stellen aan de nazorgadviseur.

Informatie, inspiratie & gedenkballonnen bij Algemeen Belang in Groningen

Zaterdag 5 november openen wij de deuren voor het publiek. Het Open Huis vindt plaats in Groningen, in het eigen uitvaartcentrum aan de Esdoornlaan 187. Belangstellenden zijn welkom voor een nadere kennismaking met deze belangrijke sector waar iedereen vroeg of laat mee te maken krijgt. Het programma speelt zich af tussen 10.00 – 16.00 uur en is toegankelijk voor jong en oud.  Er zijn diverse informatie en productpresentaties en iedere bezoeker kan een persoonlijke gedenkballon oplaten.

Groeiende belangstelling

De consument toont steeds meer belangstelling voor de wereld van uitvaartverzorging. Niet alleen de media, maar ook de uitvaartbranche zelf speelt daar steeds meer op in. Zo organiseert Algemeen Belang in Groningen haar traditionele Open Huis dat elk jaar meer bezoekers trekt. Directeur Evert de Niet weet wel waarom:  “Uitvaart en verlies, is steeds minder een taboe. De behoefte aan een echt persoonlijke uitvaart groeit sterk. Mensen willen voor zichzelf, maar ook voor hun dierbaren, een uitvaart die recht doet aan de individuele mens en zijn of haar manier van leven. Daardoor wordt de uitvaart een waardige afsluiting en dat helpt ook bij de rouwverwerking. Onze uitvaartadviseurs krijgen steeds meer vragen over de mogelijkheden om daar invulling aan te geven.”

Tijdens het Open Huis komen ook andere onderwerpen aan bod. Zoals de uitvaartkosten en wat het nut is van een goede verzekering. De kosten van een uitvaart worden nog al eens onderschat, vertelt de Niet. “We maken regelmatig mee dat nabestaanden naast het persoonlijk verlies ook met onverwacht financiële problemen te maken krijgen.” De verzekeringsadviseurs van Algemeen Belang kunnen daar goede voorlichting over geven.

Schouderen en historische koets

Tijdens het Open Huis bij Algemeen Belang is het nodige te zien, zoals de speciale rouw- en familiekamers, bijzondere grafkisten, uitgebreide informatie over asbestemmingen en rouwdrukwerk. Directeur De Niet wijst ook op de demonstratie ‘schouderen’ die zaterdag te zien is. “Bij schouderen wordt de kist op een aparte manier – los op de schouders – naar het graf gedragen. Dit is een oude, mooie traditie die wij inmiddels weer ingevoerd hebben en waarmee wij de mensen graag kennis laten maken.”

En wie graag eens in een zo’n statige rouwauto wil kijken, is ook welkom. Algemeen Belang beschikt over een indrukwekkend vervoerspark waaronder de nieuwe auto die Algemeen Belang gebruikt voor het overbrengen van overledenen.

Lichte balseming (thanatopraxie) en gedenkballonnen

Enkele jaren geleden was Algemeen Belang de eerste uitvaartverzorger in Nederland die

lichte balseming mocht toepassen. Lichte balseming is een innovatieve techniek, waarbij het lichaam van een overledene door milde balseming kan worden opgebaard zonder koeling. Lichte balseming biedt een aantal belangrijke voordelen, de speciale opgeleide thanatopracteur voor Algemeen Belang zal er tijdens het Open Huis alles over vertellen.

Tot slot speelt Algemeen Belang op een unieke manier in op de persoonlijke beleving rond uitvaart en verlies. Elke bezoeker krijgt de gelegenheid om een speciale gedenkballon op te laten voor een overleden dierbare. Men kan de ballon voorzien van een kaartje met een persoonlijke boodschap. Dit sluit aan bij het bedrijfsmotto waarmee de Groninger Uitvaartverzorger en –verzekeraar naar buiten treedt: “Algemeen Belang leeft met u mee”.

Nu, drie jaar later, is in een nieuwe serie films met dezelfde kinderen te zien dat de onbevangenheid al na drie jaar kan plaats maken voor realisme en ook nuchterheid: “je bent pas echt dood als niemand meer aan je denkt”.
De gefilmde kinderen laten duidelijk merken hun ervaringen te willen delen met de kijker.

De serie maakt op een vertederende maar tegelijkertijd confronterende wijze duidelijk: op een gegeven moment komt het volle leven in al haar facetten over je heen.

De serie werd ontwikkeld door La Compagnie. Het reclamebureau werd tijdens de opnames bijgestaan door onderwijzeres Jikke Engelkamp, die de kinderen ook drie jaar geleden begeleidde. De serie is momenteel te zien en te horen via RTV Noord.

De commercials zijn te zien en te horen op deze website onder Het Bedrijf, Commercials. Ze zijn de moeite waard.

Maar ook de echte kraaien weten ons pand te vinden! Getuige het rapport van de G4S man die ons pand in de gaten houdt en die reageerde op een inbraakalarm.

Lees het rapport dat we via de mail ontvingen. Toen ik het las moest ik kraaien van plezier.

Evert de Niet

Ik wilde als jongen al chauffeur op de rouwauto worden. En nu doe ik dit werk al weer vele jaren. Inmiddels heb ik een aantal opleidingen achter de rug en blijf ik in de praktijk bijleren. Bij Algemeen Belang voel ik me echt op mijn plek.

Fokke kwam uit “het groen” en heeft waargemaakt wat hij wilde. Naast chauffeur is hij ook overledenen verzorger. Hij heeft natuurlijk zijn favoriete rouwauto, de Cadillac. Ook al het materiaal waarmee de mensen van Algemeen Belang werken moet in perfecte staat zijn. Dat betekent vaak poetsen, vooral als het winterweer is.

Gaby heeft vanuit een warme wollen kist de afkondiging gedaan voor onze bedrijfsfilm. Het dekentje heb ik nog even zorgvuldig rechtgetrokken, het licht scheen er warm op en Gaby klom de kist in. Het geeft het filmpje een aardig einde. Kijk zelf maar even op http://www.youtube.com/watch?v=_PUYbh-LWh0 . Vertel ons wat je er van vindt!

Wie er ook een keer in wil liggen, kan ons bellen (050-5778999) dan mag je langskomen. Maken we er een foto van.

Evert de Niet

Ja, nu wordt er op onze mensen gelet! En dus ook op de rijstijl en het verkeersgedrag. Nou, ik maak me geen zorgen. Allemaal nette mensen, echte dienstverleners. Die gedragen zich wel.

En dat moet ik ook, want mijn nummerplaathouder is ook voorzien van het opschrift www.algemeenbelang.nl en ons telefoonnummer. Dag en nacht kan men zich melden en mijn rijstijl beschrijven. Benieuwd naar de recensies!

Evert de Niet

Wat schetst mijn verbazing: in ons vakgebied kun je vandaag de dag ook nog achterom. Voor stenen en monumenten! En alsof dat nog niet genoeg is, krijg je ook nog een sarg-discount.  Wel korting dus. Het is allemaal mogelijk in Hamburg, een Hanzestad, net als Groningen. Het blijven handelslui in die Hanzesteden.

Evert de Niet

Ik had al een fraaie koektrommel, een bouwpakketje van karton.

Wie nog meer van dergelijke gebruiksvoorwerpen heeft: mail me een foto!

Evert de Niet
directeur

Laatst kreeg ik het gevoel dat er iemand op het huis stond te timmeren. Ik heb geen naambordje of iets dergelijks besteld, dus ben ik maar eens buiten gaan kijken waar de herrie vandaan kwam. Rechtsboven, op de hoek in de goot, waren twee kraaien bezig. Waarmee? Toen ik riep dat het afgelopen moest zijn vloog er één weg, met een klein rond voorwerp in de snavel. Daarmee had hij/zij kennelijk zitten beuken op de rand in een poging het te kraken of zoiets. Zijn/haar makker vloog ook weg. Ik dacht dat ie nog even onder de vleugel doorloerde om te zien of ik er niet achteraan kwam. Einde herrie.

Hoe krijg je die beesten weg? Een kenner heeft me verteld dat je de angstkreet op je I-pod kunt zetten en deze af en toe moet laten horen vanuit een dakraam. Of een rotje afsteken, dat helpt ook. Dat is dan wel een speciaal rotje, met vergunningsplicht denk ik.

Natuurlijk ben ik gaan Googlen op “kraaien verjagen”. Dan lees je pas hoe erg ze kunnen huishouden. Plus nog meer verjaagmethoden.

En dan ook nog te bedenken dat men vroeger over “kraai” sprak als men de leedaanzegger langs zag komen…..

Evert de Niet,
directeur

De verrassing kwam op de tweede dag van het verblijf.  De dag werd op enig moment enigszins vergrijsd door de aswolk. Uiteraard de IJslandse aswolk. De nodige grappen zijn gemaakt, dat spreekt! Vanaf dat moment hebben we veel gebeld, ge-smst en ge-e-maild: kortom gecommuniceerd. Met als belangrijkste resultaat de terugtocht over land en water naar Nederland. Via de weg naar Tallinn (Estland), vervolgens met de ferry naar Stockholm (Zweden) en over de snelweg naar Denemarken terug naar Düsseldorf (Duitsland) waar de auto’s nog stonden.

Eenentwintig mensen die in alle rust en met een schoolreisgevoel de weg naar huis volgen. Bijzonder… Het warme en open groepsgevoel kwam niet zomaar ergens vandaan. Dat komt van mensen die gedreven met hun werk, hun mensen en hun klanten bezig zijn…. Van de reis wordt een fotoboek gemaakt. Binnenkort in de uitvaartcentra ter inzage?
Wie weet!

Ziet de VEB ze soms ook vliegen? Als je leest wat er in hun tien geboden staat dan vraag ik me af voor wie dit bedoeld is. Of het zou zo moeten zijn dat alleen economisch geschoolden dit begrijpen en dus ook de hulp nodig hebben. Dat lijkt me niet, eerlijk gezegd. Of is dat juist de categorie die zich te pakken genomen voelt?
Volgens de VEB moet de Canon verplicht opgenomen worden in de lesstof van het voortgezet onderwijs, want het VEB is van mening dat op het gebied van financiële zaken de leerdoelen ambitieuzer moeten zijn.

Wat me zo tegenstaat aan dit soort acties is, dat het altijd volgt op allerlei negatieve gebeurtenissen zoals o.a. de woekerpolissen en dat de rol van de aanbieder wordt benadrukt. Volgens mij is ook een grote oorzaak van dit alles de gretigheid en hebberigheid van de benadeelde consumenten. Benieuwd of er over dit onderwerp ook onderwijs op school gaat worden gegeven: tevreden zijn met wat je hebt en met wat je zelf kunt beïnvloeden. Hoe moet dat vak gaan heten?

Laat me weten wat u ervan vindt!

Evert de Niet, directeur

Dit paasweekend ben ik er weer geweest, in Middelheim. In de stromende regen, onder een groene paraplu, op zoek naar dit beeld, waaraan ik al jaren denk. Graag wilde ik het opnieuw aanschouwen en ervaren. Het is voor mij de verbeelding van het oordeel over “de buitenkant”, terwijl je de binnenkant nog niet hebt gezien. Ook is te zien dat de ene mens de ander rijker maakt, of misschien zelfs wijzer. Ik vond het beeld en ben er weer omheen gelopen. Dezelfde kracht was er nog.

In gedachten maakte ik de verbinding met het werk van de uitvaartverzorger, de mederegisseur van het uitvaartritueel. Ook hij/zij mag niet blijven steken aan de buitenkant maar zal om de mensen heen moeten lopen, kijken, observeren en samen met die mensen, de nabestaanden, komen tot het passende ritueel. Rekening houdend met hen, hun achtergrond, hun wijsheid. En daar mag hij/zij de eigen ervaring en kunde natuurlijk aan toevoegen. De nabestaanden kunnen dan weer verder, onderweg, verrijkt door een zinvolle ervaring.

De uitvaartverzorgers van Algemeen Belang denken graag met u mee. Zij staan klaar met advies over de vormgeving en invulling van de plechtigheid tot en met het kleinste detail in de uitvoering. Alle noodzakelijke keuzes en aanvullende opties worden met u besproken.

• Begraven
• Cremeren
• Ter beschikkingstelling van de wetenschap
• Culturen
• Rituelen

Op het gebied van uitvaart mag in Nederland steeds meer, maar alles is wel heel precies geregeld in de Wet op de Lijkbezorging. Deze wet dateert uit 1869, maar is sindsdien enige keren geactualiseerd; de nieuwste versie is van kracht sinds 1 januari 2010. De wet geeft de nodige ruimte voor ontwikkelingen in de huidige tijd.
Voor het raadplegen van de wetteksten zie wetboek-online.

BEGRAVEN

Bij begraven, waarbij het stoffelijk overschot wordt toevertrouwd aan de aarde, is dan de vraag, of het graf gehuurd wordt, of gekocht, bijvoorbeeld een familiegraf. En zo ja, wat voor grafbedekking komt er op, liggende of staande steen, of iets heel anders.

Tot halverwege de vorige eeuw was voor elke Nederlander de begraafplaats de aangewezen laatste rustplaats. Nu kiest ongeveer de ene helft van de Nederlanders voor begraven en de andere helft voor cremeren. Een veelgehoord motief om voor begraven te kiezen is dat er dan een plek is om naartoe te gaan. Het bezoeken van een graf, het verzorgen van de plantjes, het contact met andere nabestaanden, het biedt allemaal troost in de moeilijke periode na een overlijden.

Keuze genoeg
De meeste mensen kiezen voor een begraafplaats dicht in de buurt. Er zijn in Nederland naar schatting zo’n 4000 begraafplaatsen: grote, kleine, particuliere, gemeentelijke, kerkelijke, familiebegraafplaatsen, natuurbegraafplaatsen en bosbegraafplaatsen. Niet alle 4000 begraafplaatsen zijn nog in gebruik, maar toch blijft er keuze genoeg.
Iedereen mag zelf weten op welke begraafplaats hij of zij begraven wil worden. Er zijn een paar uitzonderingen op die regel: op Waddeneilanden als Ameland, Schiermonnikoog en Terschelling zijn de begraafplaatsen gereserveerd voor de echte eilanders.

Overigens staat het iedere beheerder van een begraafplaats vrij om bijzondere regels vast te stellen. Uw uitvaartverzorger weet dit of kan het voor u nagaan.

Algemeen graf
Een begraafplaats biedt de keuze tussen een algemeen graf en een eigen graf. Een algemeen graf is – in principe – voor de periode van tien jaar. Die periode kan niet worden verlengd. Na tien jaar kan een algemeen graf worden geruimd. In hetzelfde graf komen meerdere personen te liggen, die elkaar niet kennen. Op het graf zijn dan ook vaak drie verschillende grafstenen te zien. Een algemeen graf is de goedkoopste manier van begraven.

Eigen graf
Wie zelf wil bepalen wie er in het graf begraven mag worden, moet een eigen graf kopen. Die term is een beetje misleidend, want iemand koopt niet een stukje grond op een begraafplaats, maar alleen het ‘recht’ om dat graf te gebruiken en om te bepalen wie er begraven wordt. De grafrechten voor een eigen graf (ook wel familiegraf genoemd) gelden minimaal twintig jaar. Daarna kunnen de grafrechten verlengd worden.

Grafmonument
Bij een graf hoort een grafmonument. Natuursteenbedrijven, steenhouwers en kunstenaars bieden een grote keuze aan monumenten. Maar let op: sommige begraafplaatsen hebben strikte voorschriften over hoogte, breedte en materiaalgebruik van grafmonumenten. Andere begraafplaatsen gaan daar vrijer mee om.

Zeemansgraf
In Nederland moet je behoorlijk wat moeite doen om uiteindelijk een zeemansgraf te krijgen. Volgens de letter van de Wet op de lijkbezorging is het strafbaar om iemand die in Nederland aan de wal is overleden vanaf een Nederlands schip overboord te zetten. In het buitenland kan het echter wel.

Engeland heeft twee plaatsen die speciaal zijn aangewezen voor zeebegrafenissen: the Needles Spoil Ground, ten westen van het Isle of Wight en een gebied ten zuiden van de havenstad Newhaven. De Britannia Shipping Company for Burial at Sea in Devon verzorgt daar de zeebegrafenissen.
Ook de Schotse wateren hebben twee zeebegraafplaatsen. De ene is op 58º 42.70′ NB / 003º 23.30′ WL, vijftien zeemijl vanaf het stadje John O’Groats, in het uiterste noorden van Schotland. De andere locatie, 56º 45′ NB / 009º 15′ WL, zo’n 210 zeemijl ten westen van Oban, is net over de rand van het continentaal plat.

Wie daar begraven wil worden, moet behalve het transport van de overledene heel wat organiseren. Want er worden strenge eisen gesteld aan de kist, die te water gelaten gaat worden. De kist moet verzwaard zijn met minimaal 100 kilo, ten minste twaalf gaten van 20 mm aan elke zijde hebben en met twee stalen banden afgesloten worden om te voorkomen dat de kist door de klap van de tewaterlating al direct uiteenvalt. Tevens moet de overledene aan twee verschillende ledematen een plastic bandje hebben met naam, datum van de begrafenis en telefoonnummer van de uitvaartondernemer.

Wilt u advies over begraven neem dan gerust contact met ons op.

Naar Top

CREMEREN

Bij de keuze voor cremeren spelen weer andere vragen: wat gebeurt er met de as? Wordt het bijgezet in een urnengraf of wordt een deel van de as verwerkt in een kleinood als sieraad voor de nabestaande(n)? Of wordt de as verstrooid op een betekenisvolle locatie?

In 2003 werden er voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis meer mensen gecremeerd dan begraven. Vijftig jaar geleden lag het crematiepercentage nog onder de 10 procent. In 2003 was dat cijfer opgelopen tot 50,6. Sindsdien is dat percentage langzaam maar gestaag blijven stijgen.

Het eerste crematorium
Het eerste crematorium werd in 1913 in Driehuis gebouwd. Dit crematorium en de bijbehorende begraafplaats (Begraafplaats & Crematorium Westerveld) zijn samen een Rijksmonument. Er komen steeds meer crematoria in Nederland. Er zijn er nu al ruim zestig, zodat iedereen wel een crematorium in de buurt heeft.

Afscheidsplechtigheid
In de aula van het crematorium vindt de afscheidsplechtigheid plaats. Aan het einde van de plechtigheid kan de kist ‘dalen’. De kist kan echter ook blijven staan, zodat nabestaanden en belangstellenden langs de kist kunnen lopen voor een laatste afscheid.

Asbestemming
Een maand na de crematie kunnen familie of naasten beschikken over de asurn. Dan kunnen zij een asbestemming kiezen. Er zijn veel verschillende mogelijkheden:

• de as (laten) verstrooien op het verstrooiingsterrein van het crematorium
• de as (laten) verstrooien op zee per schip
• de as (laten) verstrooien op zee per vliegtuig
• de as bijzetten in een columbarium bij het crematorium of op een begraafplaats
• de as bijzetten in een urnengraf bij het crematorium of op een begraafplaats
• de asurn mee naar huis nemen
• de as verstrooien op een zogenaamd ‘dierbaar plekje’

Daarnaast zijn er nog andere mogelijkheden, zoals het verstrooien van de as vanuit een luchtballon, vanaf een schip op de Waddenzee of op een van de Nederlandse binnenwateren. Het is ook mogelijk (via het Amerikaanse bedrijf Celestis) een capsule met deel van de as met een raket naar het heelal te laten schieten.

Ook is het mogelijk een deel van de as in sieraden te laten verwerken worden Een voorbeeld hiervan is een asmedaillon. Tegenwoordig kan van een deel van de as zelfs een echte diamant gemaakt worden. Er zijn veel asbestemmingsmogelijkheden. Wij hebben de asbestemmingsmogelijkheden voor u op een rijtje gezet.

Wilt u advies over cremeren neem dan gerust contact met ons op.

Naar Top

TER BESCHIKKINGSTELLING VAN DE WETENSCHAP

Naast cremeren en begraven is er nog een bestemming van het stoffelijk overschot mogelijk: de ter beschikkingstelling van de wetenschap. Wie hiervoor kiest, schenkt zijn of haar lichaam na overlijden aan het anatomisch instituut van een universiteit. De universiteit gebruikt het stoffelijk overschot voor anatomisch onderwijs aan studenten en specialistisch anatomisch onderzoek.

Bij ter beschikking stellen van de wetenschap kunnen nabestaanden wel een afscheidsplechtigheid organiseren, maar er is geen uitvaart. Na het overlijden neemt de universiteit de zorg voor het stoffelijk overschot over. Dat gebeurt snel: binnen 48 uur na overlijden moet het stoffelijk overschot worden geconserveerd. Het lichaam wordt – soms jaren later – door de universiteit anoniem begraven of verbrand.

De anatomische instituten van de verschillende universiteiten hebben formulieren voor de ter beschikkingstelling van de wetenschap. De schenker moet een handgeschreven verklaring opstellen, die wordt bewaard op het anatomisch instituut. Schenker en diens huisarts krijgen beiden een kopie van deze verklaring. Ook is er soms een verklaring van een familielid of nabestaande nodig, dat men op de hoogte is van het voornemen van donatie van het stoffelijk overschot.

Het is niet altijd mogelijk het lichaam aan de wetenschap te schenken. Soms zijn er al simpelweg genoeg. Jaarlijks zijn er zo’n 500 stoffelijke overschotten nodig en het aanbod is meestal ruim voldoende. Ook als de overledene te oud is, als er obductie is gepleegd of als de overledene om uiteenlo­pende redenen niet ‘in goede staat’ is (bijvoorbeeld na een ongeluk met ernstige verwondingen) kan een universiteit een lichaam weigeren.

Wilt u advies over ter beschikking stellen neem dan gerust contact met ons op.

Naar Top

CULTUREN

• Hindoeisme
• Joden
• Russchisch Orthodoxe Kerk
• Islam
• De Rooms-katholieke kerk

HINDOEISME

Uitvaartrituelen en -gebruiken binnen het Hindoeïsme
De onderstaande informatie is globaal. Lokale gebruiken, maar ook als gevolg van stromingen, richtingen binnen de religie kunnen bepaalde gebruiken afwijken van het hier beschrevene.

Achtergrond
De ‘maksha’ is voor Hindoes het moment in het bestaan van de mens. Het is het moment van bevrijding uit de cyclus van geboorte, dood en wedergeboorte. Maar voor die fase is bereikt kan het lichaam keer op keer sterven, maar blijft de ‘atman’ (ziel) reïncarneren in opeenvolgende levens.

De gebruiken beginnen reeds bij het sterfproces
De familie komt bijeen en door de ontboden priester zal eerst met behulp van gebed getracht worden de stervende te genezen. Tijdens het gebed wordt allereerst een druppel Gangeswater toegediend. Het water symboliseert het leven en de vergankelijkheid. Vervolgens wordt een blad van de tulsaboom (een basilicumsoort) in de mond gelegd. Het blad houdt de ziektekiemen op een afstand. De Pandit (geestelijk leider) leest voor uit de Bhagavad Gita, het lied des heren, waarna de familie meebidt.

Opbaring
Na het sterven wordt de overledene thuis opgebaard of overgebracht naar het rouwcentrum. Voor de familie breekt nu een periode van 10 dagen rouw aan. Allereerst geeft de familie bekendheid aan het heengaan via rouwcirculaires in het land en indien mogelijk de radio voor verre verwanten. Tijdens de bezoekuren komt de familie bijeen met de Pandit en worden een aantal rituelen afgewerkt, waarbij de teksten veelal voor de jongeren vertaalt wordt. Het wassen en afleggen wordt meestal door familieleden uit andere huishoudens gedaan, maar altijd in aanwezigheid van familieleden uit het huishouden van de overledene.

Voorbereiding uitvaart
De overledene wordt na de wassing veelal in traditionele dracht aangekleed. De vrouw in een sari en de man in dhoti en pagri. Binnenshuis of in het uitvaartcentrum wordt rondom de kist gezeten en gebeden voor de zielerust. De kist is dan veelal niet gesloten. De plechtigheden worden besloten met rijstballetjes. Deze balletjes symboliseren de elementen waaruit het lichaam is opgebouwd nl. ether, vuur, water, aarde en lucht. Daarnaast wordt door de familie bloemen, reukwerk en rijstkorrels als offer in de kist gelegd, waarna deze wordt gesloten. Dan kan de tocht naar het crematorium beginnen.

De uitvaart in het crematorium
De crematie is voor de Hindoes de basis van het uitvaartritueel, immers hoe sneller het lichaam vergaat des te sneller kan de ziel vrijkomen, en kan het lichaam terugkeren naar de elementen waaruit het is opgebouwd. De rituelen in het crematorium zijn veelal een symbolische afgeleide van de ‘gewone’ rituelen bij de lijkverbranding. De kist wordt indien mogelijk door 4 mannen op de schouders gedragen. Tijdens het dragen naar de aula van het crematorium wordt de kist 5 maal neergezet en gaat de familie (symbolisch) 5 maal zitten Dan wordt de kist in de aula geopend en versierd met bloemenkransen. De Pandit houdt de voorgeschreven preek uit de Veda. De oudste zoon loopt 5 maal rond de kist en raakt met een aangestoken diya(lampje) wat gevuld is met ghee evenzoveel keren de lippen van de dode aan, hetgeen een symbolisch aansteken van het vuur voorstelt. Dan loopt de familie langs de kist en neemt afscheid door rijstkorrels of bloemblaadjes in de kist te leggen, tot de kist zakt of wegglijdt. Een aantal familieleden is met de Pandit ter overtuiging van de verbranding bij de invoer van de kist in de crematieoven aanwezig. De familie volgt hierna nog een bepaalde rouwprocedure die meestal 10 dagen duurt.

Ceremoniele gebruiken bij het overlijden en de uitvaart
Als de vader is overleden, maar het gebeurt veelal ook als de moeder is overleden, scheren de zonen (en vader indien moeder is overleden) het hoofdhaar (soms op een kort staartje na), snor en baard af. Op de twaalfde of dertiende dag wordt een vuuroffer gehouden. Na de dertiende dag vangt het gewone leven weer aan. Indien mogelijk wordt de as overgebracht naar India en verstrooid in de Ganges. De verstrooiing van de as gebeurt in Nederland echter veelal op zee (deze staat wereldwijd gezien immers in contact met de Ganges) in aanwezigheid van de familie.

Naar Top

JODEN

Uitvaartrituelen en -gebruiken in het Jodendom
De onderstaande informatie is globaal. Lokale gebruiken, maar ook als gevolg van stromingen, richtingen binnen de religie kunnen bepaalde gebruiken afwijken van het hier beschrevene.

Rituelen rond het overlijden
Sefer Chajim Lanefesj is de handleiding die door het Joodse volk gebruikt wordt bij ziekte, overlijden en op de begraafplaats. Wanneer de mens de laatste ogenblikken van zijn leven ingaat, zijn de naaste familie, vrienden en indien mogelijk de rabbijn bij het sterfbed aanwezig en zeggen de aanwezigen Sjemot.

Sjema Jisraeel, Adonai Elokeinoe Hasjem Echad
Hoor Israël, de Eeuwige is onze God, de Eeuwige is Een.

Na het overlijden worden de ogen gedicht. Dit wordt als het mogelijk is gedaan door de zoon, daar hij zijn plaats inneemt. Het lichaam wordt toegedekt en niet meer ontbloot, dit uit respect voor de overledene. Iedere Joodse gemeente kent een groep mannelijke en vrouwelijke vrijwilligers die de overledene gereed maakt voor de ritueele wassing (Tahara). Deze handeling wordt bij overleden mannen door de mannen en bij vrouwen door vrouwen uitgevoerd. Deze vrijwilligers, de “Chevra Kadisja”, ofwel Heilige Broederschap, worden speciaal gekozen. Het is een grote eer om hiervan deel uit te mogen maken. De kist is gemaakt van ongeschaafd ongeschilderd vurenhout, uiterst sober dus. Soberheid, net zoals het uit wit linnen of katoen vervaardigde doodskleed. Voordat het deksel op de kist gaat wordt er nog wat zand uit Israël over het gezicht en vervolgens over de rest van het lichaam gestrooid. Door deze symbolische handeling is het alsof de dode in het land Israël zelf begraven wordt. Als het lichaam in de kist is gelegd wordt aan het hoofdeinde een lichtje ontstoken.

De Lewaje (begrafenis)
Begraafplaats (Beth Hachajim) betekent woning der levenden. Deze betekenis symboliseert nogmaals het geloof in herleving van de doden. Dit is ook de reden waarom er nooit gecremeerd wordt. De begrafenis zelf vindt altijd plaats binnen 36 uur na het overlijden . Het lampje (Nèr-Tamied, gestadig licht) wordt van het hoofdeind van de kist weggenomen en blijft in het huis achter om vervolgens twaalf maanden te blijven branden. Op de begraafplaats (in het metaheirhuis) wordt de overledene herdacht tijdens een rouwrede. In deze Hesped (rouwrede) worden de verdiensten van de overledene gememoreerd, waarna hij of zij onder het uitspreken van gebeden naar het wordt graf gebracht. Op sommige dagen (bepaalde rouw en treurdagen) mag de Hesped niet uitgesproken worden. Dit gebeurt dan tijdens de onthulling van de steen. Wanneer nu de leden van de Chevra (Heilige Broederschap) de kist laten zakken worden de woorden van Daniël herhaald: “Ga heen naar uw bestemming. Rust wel en herrijs voor uw bestemming aan het einde der dagen”. (Daniël 12 vers 13). De aanwezige mannen uit de familie werpen om en om drie scheppen aarde op de kist, daarna de vrienden, tot het graf gevuld is. Hierna wordt kaddisj gezegd, (de heiliging Gods), wat wordt beantwoord met “Amen”. Hiermee is de begrafenis beëinigd. Bij het verlaten van de begraafplaats worden de handen gewassen als teken van reiniging, als teken van scheiding tussen dood en leven.

De Matseva (grafsteen)
Het plaatsen van de Matseva is een oeroud joods gebruik. Zo plaatste Jacob een gedenkteken op het graf van Rachel nadat zij gestorven was te Beth-Léchem op weg naar Efrath. Het plaatsen kan verschillende doelen dienen o.a.: graven als zodanig herkenbaar maken en de herinnering aan de overledenen levend houden. Meestal vindt de plechtige plaatsing of onthulling plaats voor het einde van het rouwjaar of op de eerste jaartijddag. Dit in tegenstelling tot algemene begraafplaatsen waar geen vaste regels gelden voor de termijn van het plaatsen. Op een asjkenazische begraafplaats vindt men voornamelijk staande grafstenen. Deze hebben of alleen een Hebreeuwse tekst of zowel Hebreeuws als de landstaal. Sefardische joden hebben een voorkeur voor liggende stenen. De grafteksten waren vroeger vaak in het Portugees, nu is Hebreeuws of de landstaal gebruikelijker. Bij bezoek aan een graf wordt er op de grafsteen van de overledene een steentje achtergelaten. Dit als teken dat men het graf bezocht heeft.

Naar Top

RUSSISCH ORTHODOXE KERK

De onderstaande informatie is globaal. Lokale gebruiken, maar ook als gevolg van stromingen, richtingen binnen de religie kunnen bepaalde gebruiken afwijken van het hier beschrevene. Veelal is het hier beschrevene ook van toepassing voor leden van de Grieks Orthodoxe kerk, de Armeense Orthodoxe kerk en de Servische Orthodoxe kerk. De onderscheiding is vooral gebaseerd op de taal en het hebben van een autonoom patriarchaat met een patriarch aan het hoofd.

Achtergrond
De Russische Orthodoxe Kerk is uit het Byzantijnse geloof (Griekse Orthodoxe geloof) ontstaan. Er zijn geen specifieke verschillen, behalve taalgebruik, leiderschap en gezangen

Geschiedenis
De Russische Vorst Wladimir wilde met Anna, de zuster van de Byzantijnse Keizer, in het huwelijk treden. Hij kreeg echter geen toestemming, omdat hij een ‘heiden’ was. Wladimir moest zich eerst laten dopen. Zo geschiedde, Wladimir voldeed aan dit verzoek en was bereid zich te laten dopen en het Orthodoxe geloof aan te nemen. Hij en zijn volk werden in 988 Orthodox gedoopt en Anna werd zijn gemalin. Zo is de Russische Orthodoxe kerk ontstaan.

Voorschriften bij de uitvaart
Een Russische Orthodoxe uitvaart geschiedt eerst in de kerk met een speciale dienst voor de overledene. Daarna is er nog een korte rouwplechtigheid bij het graf. Het is ook mogelijk dat er enkel een rouwdienst wordt gehouden bij het graf. De leden van de Russische Orthodoxe kerk worden altijd begraven, crematie is niet toegestaan.

De taken van de familie en de priester bij de uitvaart
De familie moet met de begrafenisondernemer en de Russisch Orthodoxe Priester de dag en het uur van de begrafenis en de kerkdienst afspreken. Iemand van de familie dient ook de koordirigent(e) in te lichten en te vragen of hij/zij die dag met het koor beschikbaar is.

De uitvaart
Vóór de kerkdienst wordt de kist (meestal zonder deksel) met de overledene op enige afstand van het altaar geplaatst met het gezicht naar het altaar toe. Na afloop van de dienst -ongeveer een uur- gaan de familieleden, vrienden en kennissen naar de kist om afscheid te nemen van de overledene. Daarna vertrekt men naar de begraafplaats. Na de ter aarde bestelling (póchoroni) volgt een lijkmaal (pomínki) dit is echter afhankelijk van de financiële middelen van de overledenen c.q. nabestaanden.

Het graf
Het graf wordt bezocht en onderhouden. Er worden van tijd tot tijd bloemen bij neergelegd. De grafsteen wordt door de nabestaanden schoongemaakt en op die manier onderhouden.

Overige rituelen
Verder zijn er geen bijzondere rituelen.

Toelichting Orthodox
Rond het begrip ‘Orthodoxe Kerken’ is vaak sprake van misverstanden. Velen denken daarbij aan het rechtzinnig deel van het protestantisme. Deze kerken, ook wel aangeduid als de Oosters-Orthodoxe Kerken, vormden samen met de Rooms-Katholieke Kérk eeuwenlang de twee grote hoofdstromen in het christendom.

Het westelijk en oostelijk deel van het christendom vielen uiteen tijdens het Grote Schisma van 1054. De Orthodoxe Kerken zien zichzelf als de ware voortzetting van de katholieke (letterlijk: algemene) kerk. ‘Orthodox’ betekent dan ook zoveel als ‘juiste leer’ Oosters-orthodoxen kennen geen paus. Ze zien de patriarch van Constantinopel (Istanbul) als de ‘primus inter pares’, de eerste onder zijn gelijken. Hoewel er algehele overeenstemming is over de geloofsleer, bestaat de orthodoxe gemeenschap intussen uit veel aparte, vaak nationale kerken.

Literatuur
“De Russische Orthodoxe Kerk” door A. Dalen Gilhuys, 1983 (uitverkocht, maar veelal nog wel in een bibliotheek verkrijgbaar) is een zeer gedetailleerd boek met veel informatie over de Russchische Orthodoxe Kerk.

Meer informatie over de Russische Orthodoxe Kerken in het Buitenland (Synodale kerken) en haar uitvaartrituelen zijn verkrijgbaar bij:
Priester Nikolai Semjonof (de Priester spreekt Russisch, Frans en Duits)
Église Orthodoxe Russe de St. Job à Uccle – Bruxelles
Avenue du Manoir 8, 1180 Bruxelles
tel. 00 32 23 746467 of 00 32 23 743028

In Nederland kunt u ze vinden in:
- Den Haag, Parochie H. Opstanding des Heren, Bakkerstraat 57a
- Amsterdam, Parochie H. Maria van Egypte, Muiderstraat 10
- Arnhem, Parochie Moeder Gods Bescherming, Amsterdamseweg 96

Meer informatie over de Russische Orthodoxe Kerken (Patriarchaat van Moskou of het Oecumenisch Patriarchaat van Constantinopel:
De Russisch Orthodoxe Kerken in het Buitenland is maar één van de orthodoxe kerken in Nederland; er zijn ook parochies die vallen onder het patriarchaat van Moskou (dat is dus de “originele” Russisch-orthodoxe Kerk in Rusland) of het Oecumenisch Patriarchaat van Constantinopel.

Voor algemene informatie over deze orthodoxe kerken in Nederland:
Orthodoxe Kerk Nederland
Klooster van St.Jan de Doper
Dr. Kuyperstraat 2
2514 BB Den Haag
tel. 070 – 3638484

Vereniging van Orthodoxen “H. Nikolaas van Myra”
Deze vereniging houdt een lijst bij van alle orthodoxe parochies en geestelijken in Nederland (van alle jurisdicties): www.orthodoxekerk.org.

Naar Top

ISLAM

Uitvaartrituelen en -gebruiken in de Islam. De onderstaande informatie is globaal. Lokale gebruiken, maar ook als gevolg van stromingen, richtingen binnen de religie kunnen bepaalde gebruiken afwijkenvan het hier beschrevene.

Achtergrond
De basis van deze religie is het geloof in Allah als de enige God en in Mohammed zijn profeet. Op de laatste dag zullen de doden opstaan en zal de engel Israfil de doden uit hun slaap wakker maken. De martelaren krijgen direct hun beloning: een plaats in het paradijs. De anderen zullen ondervraagd worden door de engelen Munkar en Nakir. Na de ondervraging krijgen de opgestane overledenen een boek waarin hun leven is opgetekend. De rechtvaardigen ontvangen het in hun rechterhand en gaan direct door naar het paradijs van de engel Ridwan, de onrechtvaardigen ontvangen het in hun linkerhand en gaan direct door naar de hel, waar de engel Malik heerst.

Voorschriften
De Koran schrijft vrij nauwkeurig voor hoe men moet handelen bij overlijden. Het dode lichaam moet worden gerespecteerd en mag op geen enkele manier worden beschadigd, crematie van het lichaam is dan ook verboden.
Er zijn vrij veel handelingen die moeten gebeuren door naaste familie en vrienden. De imam (geestelijke) is vrij belangrijk hierbij. In oosterse landen is de begrafenis meestal binnen 24 uur, in Nederland schrijft de wet echter voor dat er minimaal 36 uur tussen het tijdstip van overlijden en begrafenis moet liggen. Er wordt overigens geen termijn in de moslim literatuur genoemd.

Er zijn 4 taken bij het overlijden:
1. Wassen van het lichaam
2. Het in doeken wikkelen
3. Het gebed voor de overledene
4. De begrafenis

Wassen en verzorgen van het lichaam is belangrijk omdat volgens de Koran al het gestorvene onrein is. Er wordt geen koran gelezen in het stervensvertrek. Als eerste wordt de mond gesloten en gezorgd dat deze niet openvalt, waarna de wassing kan beginnen. Men wast het lichaam driemaal, is het dan nog niet rein genoeg, dan wordt wederom gewassen. Het aantal wassingen dien echter oneven te zijn. De geslachtsdelen worden met een doek bedekt. Het wassen geschiedt door moslim familieleden of vrienden, waarbij de mannen de mannen wassen en de vrouwen de vrouwen. Uitzondering is dat echtelieden elkaar mogen wassen en verzorgen. Kinderen mogen zowel door mannen als door vrouwen worden gewassen. Bij het wassen wordt lotusblad, zepen en geurige parfums gebruikt, die echter geen alcohol mogen bevatten. De Koran schrijft voor dat voor deze activiteiten niet mag worden betaald. Alleen als er beroepsmatig wordt gewerkt, dan mag er wel worden betaald.

Na de wassing wordt de overledene in doeken gewikkeld, de man in drie en de vrouw in vijf doeken. Er dient gewone stof te worden gebruikt, geen zijde en er mag geen versierend stiksel in worden gebruikt.

Tenslotte wordt het gebed voor de overledene uitgesproken, staande voor het lijk. Het eindigt met de vredesgroet. Daarna volgt de begrafenis.

De uitvaart
Gebruikelijk is dat de overledene gedragen wordt bij de begrafenis, waarbij telkens van dragers wordt gewisseld. Er wordt veelal in tempo gelopen. Als er gereden wordt moeten er goede afspraken over het ritueel gemaakt worden, veelal is het zo dat de lopenden voor de dragers uitgaan en de rijdenden er achteraan. Van oorsprong was de begrafenis een mannen aangelegenheid, bij meer liberale moslims zijn echter de vrouwen tegenwoordig ook aanwezig bij de begrafenis.

In het graf wordt de overledene op zijn rechterzijde gelegd met zijn gezicht richting Mekka. De lijkwade wordt aan het hoofd en de voeten losgemaakt. Het graf wordt zodanig gevuld dat de overledene op zijn rechterzijde blijft liggen. Vervolgens worden 3 handen met aarde in het graf gestrooid door iedereen die aan de begrafenis deelneemt. Iedere hand aarde gaat gepaard met de spreuken:

Hiervan schiepen wij u
Wij deden u hierin terugkeren
Hieruit zullen wij u weer doen opstaan op de Laatste Dag.

Het graf
Voor de ondervraging van de engelen Munkar en Nakir wordt veelal in het graf een aparte nis gegraven waar de engel kan plaatsnemen voor de ondervraging. Het graf wordt opgevuld tot een bult, er komen geen zerken e.d. op. Het blijft beperkt tot een eenvoudige steen met gegevens, zodat het graf teruggevonden kan worden. Echter men ziet ook in Nederland steeds meer en meer dat er ‘luxueuzere’ stenen worden gebruikt waarop naam en data staan. Soms worden deze stenen ook worden voorzien van koranteksten en afbeeldingen van een moskee. Voorts mogen planten en bloemen niet worden vertrapt. Na de begrafenis wassen alle aanwezigen hun handen.

Overige rituelen
Moslims kennen een condoléance periode van 3 dagen en een rouwperiode van 40 dagen. De weduwe rouwt echter gedurende 4 maanden en 10 dagen.

Als moslim behoor je als je een begraafplaatst passeert, de overledene te groeten met: assalaam alaikoem mensen van de graven, jullie zijn ons voor, wij (de levenden) volgen jullie binnenkort.

Meer informatie over islamitische uitvaartrituelen is verkrijgbaar bij:
De Stichting Islamitisch Begrafeniswezen (IBW)

Naar Top

ROOMS KATHOLIEKE KERK

De Rooms-katholieke kerk heeft al heel lang bepaalde rituelen rondom de uitvaart. Deze rituelen zijn sinds het 2de Vaticaanse concilie (1962-1965) nogal gewijzigd.

Inleiding
U dient bij het lezen van het hiernavolgende wel bedenken dat dit een gemiddelde beschrijving is. Dat wil zeggen er kon plaatselijk maar zelfs regionaal afgeweken worden van de voorschriften hieromtrent. Tevens was het vroeger soms mogelijk om in zgn. klassen een Requiemmis verzorgd te krijgen. De 1ste klasse was veelal het meest luxe wat de betreffende RK kerk had te bieden, men kon dan afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden o.a. kiezen voor een mis met 3 heren, een x-tal misdienaars, een volledig koor, orgelbegeleiding, volledig rouwaankleding van de kerk met bij horende bloemen (vaak Aronskelken) etc.

Gebruiken van voor het 2de Vaticaanse concilie
Na het overlijden werd staande of zittende rondom de overledene de rozenkrans gebeden. Wanneer dit direct na het overlijden was bad de priester -die (indien mogelijk) het heilig oliesel aan de stervende had toegediend- mee. Tevens werden 150 psalmen gebeden. In plaats hiervan werd ook wel het Onze Vader 15 keer gebeden en het Weesgegroet
150 maal. Volgens “Verdwijnende muren” van Paola Pisu e.a. kwam dit laatste vervangende gebruik van de Psalmen uit het Oosten des lands i.v.m. dat het voor de ‘gewone’ man makkelijker was om het Onze vader en het Weesgegroet te herhalen dan telkens een Psalm te bidden. Bij dit bidden werd het leven, de dood en de verrijzenis van Christus herdacht. ‘s Avonds was er dan een avondwake bij de overledene waarbij veelal als de gehele familie en buren, vrienden etc. aanwezig waren de gehele rozenkrans hardop werd gebeden.

Als de overledene thuis was opgebaard werd er in zijn directe nabijheid een of meerdere kaars(en) en/of waxinelichtje(s) voor een heiligenbeeldje brandende gehouden. De dodenwake werd meestal door de naaste familie tot het moment van de begrafenis gehouden. Op de dag van de begrafenis kwam veelal de priester nog een keer langs. Hij was dan gekleed in zijn zwarte soutane met daaroverheen een superplie, welke soms voorzien was van een paarse rouwrand van kant. Hij kwam dan om de overledene nog eenmaal met wijwater te besprenkelen. Het wijwater is immer het doopwater en het water waarmee men het kruisteken maakte wanneer men zich in de kerk begaf. Het herinnert dus aan de naamgeving van de overledenen en aan het betreden van Gods huis. Veelal werd tijdens het besprenkelen van de overledene het Onze Vader en/of Weesgegroet en/of Psalm 130 gebeden. (Uit de diepten o Heer, roep ik tot U, ….).

Daarna ging men gezamenlijk (en indien mogelijk in processie) naar de kerk. Daar werd dan de Requiemmis opgedragen. De kerk was dan veelal op de Requiemmis ingericht. Dat betekende dat de normale haltaar- en andere bekledingen werden aangepast aan de Requiemmis. De overledene werd met de voeten naar het altaar voorin de kerk geplaatst op een met zwarte doeken afgezette baar. Rondom de baar werden dan een aantal kaarsen- standaards geplaatst met brandende kaarsen.

Wilt u advies over culturen neem dan gerust contact met ons op.

Naar Top

RITUELEN

De wens om het leven zelf vorm te geven strekt zich ook uit tot het einde daarvan: de dood. Steeds meer mensen hebben dan ook een duidelijk idee over hun eigen uitvaart. Familieleden en naasten zijn actief betrokken bij de invulling van de afscheidsceremonie. Daarbij zijn veel mensen op zoek naar andere vormen: oude rituelen in een nieuw jasje en nieuwe rituelen in een oud vertrouwd, religieus kader.

De vraag naar rituelen is groter geworden, omdat steeds minder mensen zijn aangesloten bij kerken of religieuze groeperingen. Persoonlijke wensen worden gecombineerd met herkenbare vormgeving, de uitvaart als viering krijgt veel meer de aandacht. Bij de uitvaart worden symbolische handelingen verricht en/of rituele voorwerpen gebruikt. De afscheidsdienst wordt vaak samengesteld rond het levensverhaal van de overledene. Daarin gaat het dan niet om het chronologische verhaal maar om de werkelijke inhoud van het leven dat wordt beschouwd.

We zouden een opsomming kunnen geven van symbolen, beelden, etc. maar dat is weinig zinvol. Beter is het, om er over te praten met onze uitvaartverzorgers. Zij kunnen veel aanreiken en u begeleiden bij het maken van de keuzes die bij u passen. Algemeen Belang heeft ervaring met uitvaartrituelen van andere culturen en geloofsovertuigingen.

Wilt u advies over rituelen neem dan gerust contact met ons op.

Naar Top

Nee, we gaan de wereld niet op zijn kop zetten maar wel bewegingen maken. In contact komen met nog meer mensen, verzekeringen sluiten, uitvaarten verzorgen, informatie geven, alle mogelijke vragen beantwoorden.

We moeten nog een beetje handigheid gaan krijgen in het bloggen, twitteren en alles wat maar mogelijk is om vindbaar, bereikbaar en benaderbaar te zijn. Trouwens, we zullen regelmatig allerlei verschillende mensen uitnodigen om ook een blog te leveren. Want er is genoeg om met elkaar te delen, daar moet deze site ook een platform voor worden.

Dus bezoekers, zeg het maar: vinden jullie de site goed, toegankelijk, informatief en zijn de foto’s leuk? Laat het weten! We zijn benieuwd naar jullie reactie.

Leve de digitale wereld!

Evert de Niet,
Algemeen Directeur

Klik hier om naar het Nieuwsoverzicht te gaan.

Daarnaast zijn de verzekeringsvoorwaarden beschikbaar. Deze geven uitgebreide informatie over de verzekeringsproducten.

Aantal verzorgde uitvaarten per jaar: bijna 500. Verzekerd kapitaal ruim 100 miljoen euro, 40.000 polissen.

cforms contact form by delicious:days

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Klik hier om de embedded video te bekijken.